Kent u dat? Als je eenmaal je aandacht ergens op richt, dat je het betreffende fenomeen plots overal tegenkomt? Zo had ik eens een vriendje dat wekelijks op de racefiets zat. Nooit eerder zag ik eigenlijk wielrenners, maar vanaf het moment dat ik op hem verliefd was, reden ineens overal van die mannen in strakke pakjes heel hard op een fiets voorbij.

Bij het bureau waar ik voorheen werkte, schreef ik veel voor Landschapsbeheer Friesland. Daar werkte ik op een goede dag een rapport door over ‘de verpaarding van het landschap’ (ja, mooie titel inderdaad). Ik schreef een artikel over witte linten en de verrommeling van boerenerven. En jawel! Reed ik daarna in de trein door het Friese landschap, dan zag ik daar plots honderden witte linten rond rijdbakken.

Zo zie ik hier in mijn gemeente ineens talloze open megastallen. Gisteravond reden wij naar huis en telkens viel mijn oog op zo’n verblindende lichtbak. “Waarom kan die wand niet verduisterd worden?”, vroegen wij ons af. Sterker… waarom kan het licht niet gewoon uit? Slapen koeien ’s nachts niet meer? Niet gek dat de koe tegen de tijd dat het ochtend is, toetert in plaats van boet.

Mijn oog viel deze week op een artikel in het magazine National Geographic, dat (anno 2008) negen pagina’s aan lichtvervuiling besteedt. De schrijver refereert aan kassen nabij Almere die de hemel helder verlichten in de nacht. En ik herinnerde me de nacht waarin wij terugkwamen van vakantie. We vroegen ons af wat dat licht daar in de verte was. Almere dus. Nou, gefeliciteerd.

Nederland en België zijn de grootste lichtvervuilers van DE WERELD. Terwijl lichtvervuiling het gemakkelijkst op te lossen milieuprobleem is. Laten we beginnen in Littenseradiel door ’s nachts het licht uit te doen voor de koeien. De vogels raken zo langzamerhand de weg kwijt in Friesland. Cirkelen rondjes boven die lichtbakken en vallen van moeheid uit de lucht. Als Vinck kan ik dat niet verkroppen en ik ga broeden op een plan waardoor het hier weer donker wordt.

Ik wens u een fijne week. De hemel is helderblauw en de zon schijnt.

Geniet ervan; het is weer dag!

Ik woon op een plek waar je ’s nachts de Melkweg ziet. En niet zoals vroeger toen ik in Utrecht woonde, dat je naar boven kijkt en denkt: zou dat ‘m zijn? Nee, gewoon: vol in beeld. Op deze plek voel je het universum. En je hoort niets. Het is die stilte, het is die ultieme ruimte, waar ik zo van houd. Toen ik deze ochtend ontwaakte en een rondje door de sneeuw liep, werd ik dan ook onaangenaam verrast door vreemde, harde geluiden uit het dorp. Ik kon er eerst niets van maken. Het klonk een beetje beangstigend. Alsof een koe in paniek door een toeter blies.

Een koe die door een toeter blaast? Ja, het is de enige vergelijking die recht doet aan dat geluid. Geen mooie donkere resonerende boe, maar een schelle, uitvergrote klank die absoluut niet past bij een koe. Ik stoorde me eraan merkte ik.

En vanavond, toen ik onder dat dak vol heldere sterren thuiskwam, wist ik waar dat nare geluid vandaan kwam. Normaal zie je mijn dorp niet als je komt aanrijden. Het ligt in het stille donkere Friese landschap. Nu reed ik af op een ruimteschip waarvan je verwacht dat het elk moment kan opstijgen: de nieuwe open megastal van de boer iets verderop.

(lees meer: vervolg koetoeter)

De bouw van de stal zag ik al met lede ogen aan. Naïef genoeg dacht ik nog: misschien valt het mee straks. Maar dit monster van een gebouw dat precies voor de pittoreske ingang van ons dorp staat, ontneemt ons overdag niet alleen het zicht op de kerk die prachtig op een kleine terp staat, maar ’s avonds ook het zicht op de Melkweg.

Als mens voel ik daarover woede en verdriet. Als vogel raak ik simpelweg volledig de weg kwijt. En nu hoor ik ook nog dat de koeien niet blij klinken.

Dit weekend hebben we  de knotwilgen die hier aan de vaart staan, gered. De gemeente wilde ze rooien, te veel onderhoud, teveel kosten – ergo: de zaag erin. Gelukkig was de betreffende ambtenaar die onze protestbrief ontving ook een liefhebber van de natuur. Ze blijven staan dus. Soms is een goed gesprek genoeg om iets te redden. Maar hoe redden we Friesland van het opkomende nachtelijk licht? In het krantje van Littenseradiel las ik laatst dat ook de overbuurman een vergunning heeft aangevraagd voor zo’n open stal. Wij zijn straks omgeven door licht, koetoeters en ganzen die gakken dat ze de weg niet kunnen vinden.

Bizar genoeg woont deze boer ook nog eens letterlijk NAAST het natuurgebied It Skrins waar duizenden vogels hun thuis hebben. Daar staat straks een ruimteschip naast. Ik weet niet wat ik moet doen. Zonnebrillen uitdelen aan mijn gevleugelde vrienden, dat lijkt me de beste optie.

Ik zou echter willen dat ik tegen deze schaalvergroting op kon. Het was juist de reden om voor altijd in Friesland te blijven: die rust, de stilte, de ruimte.

De plek waar donker nog echt donker was.