Categorie: ‘Oerol 2012’

Ode aan Joop

dinsdag, 19 juni - 2012

Lieve Joop,

Gisteren zag ik je in de rij staan achter de Westerkeyn. De rij waarin vrijwilligers, muzikanten en theatermakers staan om hun eten te halen. Het eten waarvoor het keukenteam elke dag een VET applaus krijgt van de 850 vrijwilligers die voor Oerol werken. En ik dacht even aan die mevrouw die ik laatst uit het kantoor in Midsland zag komen en tegen haar man zei: “Volgens mij hebben ze hier last van bureaucratie.” Of er nu iets met een kaartje of een toegangsbandje was, dat kreeg ik niet mee. Maar ze gebruikte er dure woorden bij die vaak eindigden op ‘ie’. Hiërarchie hoorde ik ook nog voorbij komen.

En toen kwam jij voorbij. Joop. En je vroeg met je vriendelijke snor of je mevrouw kon helpen. Ik hoorde alleen haar hoge stem toen ze achter je aanliep. Het zal iets geweest zijn van ‘Tuterdetuut iehiehie’. Binnen 30 seconden stond ze weer buiten. Haar man (iets rustiger van aard, de relatie mooi in balans zou ik zeggen), vroeg of het geregeld was. “Ja. Helemaal.” Je had het helemaal geregeld Joop. Ik weet niet of die vrouw wist wie je bent. Misschien dat ze in dat geval iets zou temperen in haar ie-woordgebruik.

Mijn beleving van de Oerol-organisatie is namelijk heel anders, die eindigt niet op ie, maar begint ermee. Iedereen helpt elkaar. Oerol zou net zo goed een synoniem kunnen zijn voor ‘we doen het samen’. Ik zag je in die rij staan en dacht: Wat zul je voelen Joop? Als je hier toch tussen al jouw mensen staat. Want mag denk ik de emotie wel zijn. Dat je de vader der vrijwilligers bent. Padre de Familia. Ik dacht, ik ga je schrijven Joop. Ik wil je zeggen dat ik er he-le-maal niets van begrijp.

Hoe heb je dit voor elkaar gekregen? Ik rijd over dat eiland. Tranen in mijn ogen. Niet alleen omdat de wind het woord voert, maar ook door de schoonheid van de kunst. Jij hebt er ooit van gedroomd. Is dit wat je zag? Ik hoor mensen die al vijfentwintig jaar Oerol bezoeken, zeggen dat het ‘anders is dan vroeger’, en ik vraag me af of zij ècht niet weten dat dat nu eenmaal het motto van ‘t leven is. Dat de dingen veranderen.

Voor mij is dit elk jaar weer nieuw Joop. Ik wandel er als vrijwilliger doorheen, ik zie jouw mensen op kantoor werken van ’s ochtends (heel) vroeg, tot ’s avonds (heel) laat. De dames bij de receptie, die elke dag wel iemand aan de balie ontvangen die om de één of andere reden moppert of ‘iehiet’, die tien dagen lang blij lachend in dat hokje zitten en iedereen even vriendelijk blijven helpen. De mensen die perscontacten verzorgen, de site bijhouden, de dagkrant vullen, de Vrienden van Oerol ontvangen, de techniek verzorgen, productie, huisvesting, vrijwilligerscoördinatie, veiligheid, en de mensen die eilandgasten bellen als er een voorstelling wordt afgeblazen omdat de wind waait Joop. HOE voel jij je als je daar tussendoor loopt?

Ik heb het me ingebeeld. En ik kon er niks anders van maken dan een lichte euforie. Een geluksgevoel. Een moment om een kleine dans te maken in de branding, stampend in het zoute water. Dat die droom is uitgekomen. Dat het is gelukt. En dat ZO veel mensen om je heen die droom van jou elk jaar weer willen waarmaken Joop. Ik word daar stil van. Elke dag een beetje meer. En daarom wilde ik je schrijven Joop. Om je dat te laten weten. Ik doe vandaag dat dansje in de branding wel. Behoud jij die ingetogen euforie. Jij tussen je mensen, ik bij de zee ~ en toch een beetje samen.

WindkrACHT

zondag, 17 juni - 2012

De wind voert het woord. De wind neemt dat Oerolthema wel erg letterlijk dit jaar. De organisatie heeft gisteren al meerdere voorstellingen moeten afblazen wegens de weersomstandigheden (vannacht windkracht 8/9!). Je wilt niet dat je publiek wegwaait. Geen risico’s. Prachtige voorstellingen, zoals de Zonsopgang / Zonsondergang van Nhung Dam en Koos Terpstra waaien deze eerste dagen aan het publiek voorbij.

Gisteren ontmoette ik een meisje uit Engeland. Haar eerste Oerolbezoek. Ze snapte er he-le-maal niks van. Begreep niet wat de bezoekers bezielde. “I don’t know what they gave this people before the play started, but it started raining, and they all sat there if nothing was happening! It was PISSING!!” Haha! Ze vertelde dat iedereen als op commando een poncho over z’n hoofd trok, daarna z’n capuchon vasthield en  ’gewoon’ bleef zitten in de duinen. NATUURLIJK! DAT is Oerol! Ook de elementen spelen een rol.

En dat is ook (onder meer!) waar Karlijn Benthem en Muriël Besemer van Gebied-B het gisteren over hadden met acteurs en regisseurs tijdens het koffiegesprek (Woordkracht 10, toepasselijke naam in deze tijden van wind) in het paviljoen op Westerkeyn. Wat doen die elementen met de acteurs? Spelen zij ermee? Blijft een stuk hetzelfde, of verandert het? Wat moet je als acteur veranderen aan je spel, wil je dat wat de maker bedoeld heeft goed kunnen overbrengen?

Want zoveel is duidelijk: je zit hier op een ander podium. Daar staan geen theatermuren omheen. Met het landschap als coulisse is de stilte anders. Alles wat in dat landschap gebeurt. Alles wat daarin natregent. Wegwaait. Beweegt. En weer opbloeit als de zon schijnt.

Dat maakt Oerol tot wat Oerol is.

Ik trek vandaag een extra truitje aan (en misschien koop ik nog wel zo’n lange wollen onderbroek, bestaan die nog?), op naar het Paviljoen. Vandaag praat Ira Judkovskaja (regisseur/artistiek leider van Tryater, het theatergezelschap van Friesland) met Hanneke Paauwe. De Vlaamse theatermaakster die met Nachtdieren op Oerol staat. Benieuwd wat de nacht haar bracht. Want in een donker bos krijgt wind dat suizende geluid… is dat een element dat het stuk misschien nog mooier maakt?

De wind voert het woord…

zaterdag, 16 juni - 2012

Ik dacht, ik doe eens wat anders. Ik zet mijn bureau neer tussen 10.000 mensen. Laat de wind het woord voeren. Op een eiland. Daar voel ik mij doorgaans thuis. U moet weten, indien u mij niet kent, mijn bureau staat normaliter in een weiland. Ik kijk over mijn vaart regelrecht de Friese vlakte in. En als u nu denkt: ‘kun je een vlakte in kijken?’ Ja, dat kan. Diezelfde weidsheid vind je op een eiland. Sinds gisteren gevuld met kunst, cultuur en muziek. Oerol. De wind voert het woord en ik waai mee. Leg mijn woorden op het strand en laat ze daar achter.

Het thema van Oerol lijkt hier zelfs de wind te inspireren, die waait als nooit tevoren. Vannacht is de eerste voorstelling al afgeblazen. Het publiek zou de zon zien opkomen bij het wad, om 04:15 uur naar het theaterstuk Nhung Dam en Koos Terpstra. Ja. Echte Liefhebbers. Daar hebben we het over.

Voor zulke liefhebbers schrijf en werk ik deze week: Karlijn Benthem en Muriël Besemer van Gebied-B organiseren voor Oerol elke dag koffiegesprekken op het festivalterrein. Daar gaan theatermakers met elkaar in gesprek, samen met het publiek. Ook op locatie, na een theaterstuk, zorgen Muriël en Karlijn voor interactie en laten mensen uit het publiek aan het woord. Ervaringen delen. Vragen stellen aan de makers. Aan de acteurs.

Ze hebben op Oerol ook de gegidste routes georganiseerd, waar mensen nèt even iets anders beleven. Muriël en Karlijn zorgen voor een andere kijk. Een diepere ervaring. Mooi werk! En op Oerol heb je daarbij altijd te maken met de elementen. De aftrap gisteren was in volle zon in een stil bos bij Tryater. Nu is het grijs en voert de wind het woord! Benieuwd wat de dag brengt…. de eerste Echte Liefhebbers zitten alweer op de fiets.

Eén ding is zeker: op Oerol is het altijd weer mooi.